Irene van den Bos - MIJN WERK
Serie KOPPEN
Ik wil communiceren met mijn serie KOPPEN om een zeker gevoel van spanning op te roepen.
Ik gebruik foto’s als bron. Dat kunnen snapshots zijn van huiselijke aard, maar ook tijdschrift- en krantenfoto’s. De werkelijkheid van alledag ligt ten grondslag aan mijn beelden. Ik bouw echter mijn eigen werkelijkheid in een schilderij. Eigenlijk wil ik iets schilderen wat niet direct te schilderen is: emotie en gevoel, spanning en ongemakkelijkheid. Iets waar je je vinger eigenlijk niet op kan leggen. Daarin wil ik met een eigenzinnige beeldtaal en een persoonlijk handschrift die eigen werkelijkheid manifest maken.
Mijn werk is niet naturalistisch, het gaat niet om de gelijkenis, maar om de impact die de beeltenis heeft op de kijker. Ik wil dan ook betekenis “deelbaar “maken: de beschouwer brengt zijn of haar verhaal in het werk en geeft er zo een persoonlijke interpretatie aan. Mijn KOPPEN zijn geen traditionele portretten in de zin dat ze met gelijkenis te maken hebben. Veel meer heeft het met menselijke relaties en interactie te maken.
Er is een verschil tussen fotografie en het geschilderde. Bij fotografie is er vaak een directe lijn van beeld naar kijker. Verf echter kan heel erg aanwezig zijn als materiaal en de bedoeling van wat je wil afbeelden als het ware verstoren. Ik zoek de balans tussen experimenteren met verf en andere materialen en een zuivere afbeelding maken, die recht doet aan dat wat ik in een werk wil vertellen.
Door deze foto’s en dergelijke als aanleiding te gebruiken kan ik experimenteren met lijn, kleur, vorm en verschillende materialen, die de betekenislaag versterken.
Serie THE FLOOD
Thema: overstromingen
Hoewel de mensen in deze werken nagenoeg afwezig zijn of in de marge verkeren, is er nadrukkelijk sprake van situaties die door menselijk handelen gevolgen heeft voor de omstandigheden waarin zij belanden. Menselijke beslissingen van economische en politieke aard hebben soms gevolgen voor de ecologie van een gebied. Met als gevolg overstromingen. Actueel is de stroom van berichtgeving de laatste tijd over overstromingen over de hele wereld: Azie, India, Albanie, de VS, maar ook dichter bij huis: Polen, Tsjechoslowakije, Engeland. De orkaan Katrina bijvoorbeeld heeft een grote impact op het levensomstandigheden van veel mensen.
Water is verwoestend en ontwrichtend als er te veel van is op de verkeerde plek. De situaties van mensen veranderen van het ene op het andere moment. De vervreemding slaat toe als je je eigen weg, woonwijk, stad ziet verdwijnen in een zee van water. Je weet dat er iets was, maar herkent de plek niet meer waar je liep. Je voelt je verloren en bent alles kwijt.
Iets van die vervreemding en verlorenheid wil ik in deze werken communiceren. Wij als Nederlanders weten uit het verleden (1953) wat het is om alles onder water te zien staan.
1953 is mijn geboortejaar. Ik zat toen in de buik van mijn moeder toen de Watersnoodramp plaats vond en weet er alleen van uit de boekjes. Maar toch voel ik me verbonden door die gebeurtenis met andere mensen in andere plaatsen die nu zoiets meemaken.
De serie THE FLOOD heeft een documentair karakter. Het lijken registraties van beelden die zo uit een journaal of krant zijn gehaald. En dat is ook zo. Ik wil er echter een laag aan toevoegen: niet alleen registratie en kennis nemen van, maar inleving en gevoel voor de plekken en de mensen. Ik noem het human interest : belangstelling voor mensen en wat hen overkomt.
Serie AMBUSH
We zien de laatste jaren in het nieuws en in de kranten veel beelden voorbijkomen die te maken hebben met de gespannen situaties in het Midden-Oosten. Doordat Nederland participeert in vredes- en opbouwmissies in Afghanistan en Irak hebben wij hier direct mee te maken. Onze Nederlandse soldaten gaan daarnaar toe en komen –soms – getraumatiseerd, en erger, gesneuveld terug. Wat is de zin en het nut van dit alles? Kun je met wapens en militaire programma’s complexe situaties waar landen en mensen zitten, oplossen? Vragen die we allemaal van tijd tot tijd voelen opkomen. Mensen lopen in de fuik van : als hij wat doet, dan doen wij wat terug. Vaak met geweld. Hoe moet dit aflopen?
De serie AMBUSH heeft ook een documentair karakter, net als de serie THE FLOOD. Vanuit foto’s uit de krant en uit tijdschriften registreer ik met verf de beelden. Ik laat iets weg en accentueer waar ik de aandacht op wil vestigen.
Samenvattend:
Engagement in de (schilder)kunst gaat over grenzen heen, grenzen van “een mooi plaatje, een aardig schilderij maken”. Geen werk voor boven de bank denk ik. Maar wel voor mensen die verder willen kijken en denken dan hun neus lang is. Een uitdaging om zorgvuldig te kijken en te reflecteren .
Irene van den Bos, mei 2010
.
